Trong cả quá trình xây một ngôi nhà, có hai mốc được xem trọng nhất: ngày động thổ mở móng và ngày đổ trần, tức đổ mái. Một cái là mở, một cái là đậy. Người xưa nói xong mái là ngôi nhà đã có hình, nên mốc này thường được chọn ngày cẩn thận.

Trả lời ngắn gọn: ngày đổ trần tốt là ngày hoàng đạo, hợp can chi với tuổi gia chủ, mang hành lá số đang cần, không rơi vào Nguyệt Kỵ, Tam Nương, Sát Chủ hay Dương Công Kỵ, và quan trọng không kém là ngày thời tiết cho phép đổ liên tục, không đứt quãng.

1. Nguồn gốc của việc xem ngày đổ trần

Ngày xưa nhà làm bằng gỗ, mốc quan trọng là lễ cất nóc, tức dựng cây đòn nóc lên đỉnh mái. Nhà bê tông ngày nay không còn đòn nóc, mốc ấy chuyển thành ngày đổ trần. Ý nghĩa vẫn vậy: ngôi nhà từ chỗ trống trải nay đã kín trên, che được mưa nắng.

Cách chọn ngày dựa trên hệ Can Chi và tiết khí, cùng gốc với chọn ngày động thổ và xem tuổi làm nhà. Nền lý thuyết ở bài Bát Tự là gì.

Đây là nếp văn hóa lâu đời, không phải mê tín. Ngày đẹp không làm bê tông chắc hơn; phần chắc nằm ở vật liệu, tay thợ và cách bảo dưỡng.

2. Vì sao cần chọn ngày đẹp để đổ trần

Ở việc này, phần chọn ngày có hai lớp rõ rệt, và lớp thứ hai thực tế hơn nhiều người nghĩ.

2.1. Lớp mệnh lý

• Tránh ngày xung với chi năm sinh của gia chủ.
• Chọn ngày mà hành lá số đang cần được vượng, xem thêm Cách nhận biết thiếu hành nào.
• Tránh các ngày lịch pháp cổ kiêng cho việc xây cất.
• Nhìn cả năm đang đi có phạm Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai hay không.

2.2. Lớp thi công

• Thời tiết. Đổ trần cần đổ liên tục cho tới khi xong; gặp mưa lớn giữa chừng là mối lo lớn nhất của cả tốp thợ.
• Nhân lực và xe bê tông. Ngày đổ phải là ngày đủ người, xe tới đúng giờ, không kẹt vì lễ tết.
• Giờ bắt đầu. Nhiều nhà chọn bắt đầu từ sáng sớm để kịp xong trong ngày, tránh phải đổ vào ban đêm.
• Ngày sau đó. Bê tông cần bảo dưỡng đủ ẩm trong những ngày đầu, nên tránh chọn ngay trước một đợt nắng gắt kéo dài mà không có người tưới.

Một ngày điểm cao về mệnh lý mà rơi đúng đợt mưa bão thì vẫn nên đổi. Chọn ngày là để việc trôi, không phải để giữ đúng một con số.

3. Nguyên lý hoạt động của công cụ xem ngày đổ trần

3.1. Dựng lá số và đo lực lượng ngũ hành

Lập bốn trụ, xét sinh, trợ, khắc, tiết, hao của tám chữ kèm mùa sinh, kết luận Thân vượng hay nhược, chốt Dụng thần và Hỷ thần. Xem thêm Thân vượng Thân nhược là gì.

3.2. Xét âm dương và can chi

Đo mức thuần âm, thuần dương của mệnh cục. Sau đó đối chiếu can chi ngày với gia chủ: ưu tiên can hợp, chi tam hợp hoặc lục hợp; loại chi lục xung và lục hại.

3.3. Xét ba cửa của việc xây cất

3.4. Lọc theo lịch pháp cổ

Loại các ngày Nguyệt Kỵ (mùng 5, 14, 23 âm lịch), Tam Nương (mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch), Sát Chủ, Thọ Tử, Vãng Vong và Dương Công Kỵ, rồi chấm điểm từng ngày còn lại từ 1 tới 10.

4. Cách sử dụng công cụ xem ngày đổ trần

1. Chọn mục Xem ngày đổ trần trong danh mục Công cụ.
2. Nhập đủ ngày, tháng, năm sinh, giờ sinh, phút sinh, ngày cần xem và giới tính.
3. Bấm XEM và chờ khoảng một phút.
4. Đọc phần luận từng mục kèm mức điểm.
5. Chọn hai tới ba ngày điểm cao trong khoảng thi công cho phép, rồi chốt lại theo dự báo thời tiết và lịch xe bê tông.

Chuẩn bị cho ngày đổ

• Kiểm tra cốp pha, cây chống, thép sàn trước một ngày.
• Chốt trước giờ xe bê tông tới, tính cả thời gian dự phòng.
• Chuẩn bị bạt che phòng mưa bất chợt.
• Bố trí đủ người, nước uống và đèn nếu phải làm muộn.
• Lên sẵn kế hoạch tưới bảo dưỡng cho những ngày sau.

5. Câu hỏi thường gặp

Đổ trần và cất nóc có phải một không?

Cùng một mốc trong ý nghĩa. Nhà gỗ xưa gọi là cất nóc, nhà bê tông nay gọi là đổ trần hoặc đổ mái. Nhiều gia đình vẫn làm một mâm lễ nhỏ trong ngày này.

Nhà nhiều tầng thì đổ trần tầng nào mới cần xem ngày?

Thường xem cho lần đổ mái trên cùng, tức lúc ngôi nhà kín trên. Các sàn tầng giữa thì theo tiến độ thi công là chính.

Mượn tuổi làm nhà thì ngày đổ trần xem theo tuổi ai?

Theo tục lệ thì xem theo tuổi người được mượn, vì người ấy đứng danh nghĩa làm nhà. Cần hiểu đây là nếp văn hóa mang tính nghi thức, không thay đổi được phần thực tế của công trình.

Không chọn được ngày đẹp mà tiến độ đang gấp thì sao?

Chọn ngày cao điểm nhất trong khoảng cho phép, ưu tiên giờ bắt đầu sớm, và dồn sức vào phần chuẩn bị. Một công trình được giám sát kỹ có giá trị hơn một ngày đẹp mà làm vội.

Có nên đổ trần vào tháng bảy âm lịch không?

Trong tháng nào cũng có ngày hợp và ngày không hợp với từng người. Điều đáng cân nhắc hơn với tháng bảy là mùa mưa, chứ không phải bản thân cái tên tháng.

Mười hai trực và cách dùng khi chọn ngày

Ngoài lớp can chi, lịch pháp cổ còn có vòng mười hai trực xoay vòng theo ngày: Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế. Mỗi trực ứng với một loại việc, nên cùng một ngày có thể tốt cho việc này mà không hợp việc kia.

Với việc đổ trần, các trực thường được ưa dùng là Thành, Định và Mãn, đều mang nghĩa nên việc và đầy đặn. Tránh trực Phá, trực Nguy và trực Bế; riêng trực Nguy còn có nghĩa chênh vênh, không hợp việc phải trèo cao suốt buổi.

Mười hai trực là lớp lọc chung cho mọi người, giống như bảng ngày hoàng đạo. Nó giúp loại nhanh những ngày không hợp về tính chất việc, nhưng chưa nói được ngày ấy có hợp với riêng bạn hay không. Phần đó vẫn phải soi bằng lá số.

Một ví dụ để dễ hình dung

Một gia chủ tuổi Sửu định đổ mái trong tháng. Bước một, loại ngày Nguyệt Kỵ, Tam Nương, Dương Công Kỵ và các ngày trực Phá, trực Nguy. Bước hai, loại ngày chi Mùi vì Sửu Mùi là cặp lục xung. Bước ba, đưa các ngày còn lại qua lá số, giữ lại bốn ngày điểm cao. Bước bốn, xem dự báo thời tiết bốn ngày ấy, loại hai ngày có mưa lớn, rồi chốt ngày mà xe bê tông và tốp thợ đều sắp xếp được. Đây là việc mà lớp thực tế có quyền phủ quyết lớp mệnh lý.

Ví dụ trên cho thấy trình tự nên đi: lọc bằng lớp chung trước cho nhanh, rồi mới đưa từng ngày còn lại qua lá số, và cuối cùng cân với điều kiện thực tế. Bỏ qua bước cuối là chỗ nhiều người vấp: chọn được ngày rất đẹp nhưng hôm đó không mượn được người, không thuê được xe, hoặc đang giữa đợt mưa.

Trình tự một buổi đổ trần

1. Nghiệm thu trước khi đổ. Kiểm cốp pha kín khít, cây chống đủ và thẳng, thép đúng đường kính và khoảng cách, lớp bê tông bảo vệ đủ dày.
2. Chuẩn bị mặt bằng. Đường cho xe bê tông vào, chỗ đặt bơm, nguồn điện, nước.
3. Bắt đầu sớm. Nhiều nhà khởi công từ sáng để kịp xong trong ngày, tránh phải đổ trong đêm.
4. Đổ liên tục. Đổ theo dải, đầm kỹ, không để mạch ngừng tùy tiện giữa sàn.
5. Gạt phẳng và xoa mặt khi bê tông bắt đầu se.
6. Che chắn nếu trời chuyển mưa, tránh nước mưa làm loãng lớp mặt.

Bảo dưỡng sau khi đổ

Đây là phần quyết định độ bền thật sự của sàn. Một ngày đẹp mà bỏ bê khâu bảo dưỡng thì vẫn nứt; một ngày bình thường mà làm đúng kỹ thuật thì sàn vẫn tốt.

6. Công cụ và bài viết liên quan

• Xem tuổi làm nhà để biết năm nay có hợp khởi công không.
• Xem ngày động thổ cho mốc mở móng.
• Xem ngày nhập trạch cho lúc về ở.
• Lập lá số Bát Tự.
• Cách nhận biết năm tốt năm xấu.

7. Lời khuyên

Ngày đẹp giúp gia chủ yên tâm bước vào một mốc lớn. Nhưng cái mái bền hay không thì nằm ở tỷ lệ vữa, ở thép đúng chủng loại, ở người thợ đứng trên đó suốt buổi.

Chọn ngày cho thuận, rồi làm cho chắc. Hai việc ấy không thay nhau được.

Muốn biết ngày nào hợp với riêng lá số của mình, để lại đầy đủ ngày, tháng, năm và giờ sinh. Đây là một nếp văn hóa lâu đời, không phải hình thức mê tín.

THÁI VẬN ĐƯỜNG · Bát tự · Mệnh lý · Ngũ hành